Giá tiền mua bảo hiểm y tế là chủ đề pháp lý quan trọng được cá nhân, doanh nghiệp quan tâm năm 2026. Với cam kết minh bạch – trọn gói – đúng luật, Luật Mai Sơn tư vấn chuyên sâu giúp Quý khách an tâm thực hiện.
1. Cập Nhật Bảng Giá Tiền Mua Bảo Hiểm Y Tế Mới Nhất Dành Cho Cá Nhân Và Doanh Nghiệp
Giá tiền mua bảo hiểm y tế năm 2026 được tính dựa trên mức tham chiếu do Chính phủ công bố (thay thế mức lương cơ sở sau cải cách lương từ 01/07/2024) hoặc tiền lương tháng làm căn cứ đóng nhân với tỷ lệ phần trăm luật định. Cụ thể, người lao động tại doanh nghiệp đóng 1,5 phần trăm tiền lương, còn mức đóng hộ gia đình giảm dần từ thành viên thứ hai.
Theo quy định của Luật Bảo hiểm y tế (Luật BHYT sửa đổi số 51/2024/QH15, hiệu lực 01/07/2025), mức đóng được phân loại rõ ràng dựa trên nhóm đối tượng tham gia. Đối với khối doanh nghiệp, gánh nặng tài chính được chia sẻ giữa người sử dụng lao động và người lao động. Trong khi đó, nhóm tham gia theo hộ gia đình sẽ được hưởng chính sách giảm trừ nhân đạo nhằm khuyến khích toàn dân tham gia an sinh xã hội.
Để Quý khách hàng dễ dàng hình dung và lập ngân sách, đội ngũ chuyên viên pháp lý của Luật Mai Sơn đã tổng hợp bảng đối chiếu chi tiết dưới đây:
| Tiêu chí | Bảo hiểm y tế hộ gia đình | Bảo hiểm y tế doanh nghiệp |
|---|---|---|
| Đối tượng áp dụng | Cá nhân tự do, người không đi làm | Người lao động có hợp đồng từ 01 tháng |
| Tỷ lệ đóng tổng cộng | 4,5 phần trăm mức tham chiếu | 4,5 phần trăm tiền lương tháng |
| Trách nhiệm chi trả | Cá nhân tự đóng 100 phần trăm | Doanh nghiệp đóng 3 phần trăm, Người lao động đóng 1,5 phần trăm |
| Phương thức đóng | 03 tháng, 06 tháng hoặc 12 tháng | Hàng tháng |
Lưu ý thực chiến từ Luật Mai Sơn: Đối với hộ gia đình, người thứ nhất đóng 100 phần trăm mức quy định, người thứ hai đóng 70 phần trăm, người thứ ba đóng 60 phần trăm, người thứ tư đóng 50 phần trăm và từ người thứ năm trở đi chỉ phải đóng 40 phần trăm. Việc kê khai chung một lần cho cả gia đình sẽ giúp tiết kiệm một khoản ngân sách đáng kể. LƯU Ý: Từ 01/07/2024 chính sách tiền lương đã được cải cách, mức lương cơ sở được thay bằng mức tham chiếu do Chính phủ công bố; vui lòng cập nhật chỉ số tại văn bản hướng dẫn mới nhất khi tính tiền đóng BHYT hộ gia đình.
2. Quy Trình Kê Khai Và Nộp Giá Tiền Mua Bảo Hiểm Y Tế Chuẩn Xác Tại Cơ Quan BHXH
Quy trình nộp giá tiền mua bảo hiểm y tế hợp lệ bao gồm việc lập hồ sơ điện tử, gửi đến cơ quan Bảo hiểm xã hội cấp quận, huyện nơi đặt trụ sở và tiến hành chuyển khoản tiền đóng hàng tháng theo đúng mã đơn vị được cấp.
Việc thực hiện thủ tục hành chính với cơ quan nhà nước thường gây lúng túng cho các <a href="https://luatmaison.vn/chinh-sach-thue-cho-doanh-nghiep-moi-thanh-lap/" title="doanh nghiệp mới thành lập“>doanh nghiệp mới thành lập. Dưới đây là bản đồ hành trình 03 bước chuẩn hóa giúp Quý khách hoàn thành nghĩa vụ một cách nhanh chóng nhất:
Bước 1: Chuẩn bị bộ hồ sơ báo tăng lao động
Bộ hồ sơ báo tăng lao động hợp lệ yêu cầu doanh nghiệp phải lập Tờ khai tham gia, điều chỉnh thông tin bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế theo đúng biểu mẫu quy định, kèm theo danh sách chi tiết người lao động thuộc diện bắt buộc tham gia. Thời gian chuẩn bị thường mất từ 01 đến 02 ngày làm việc.
Kế toán viên cần sử dụng Danh sách lao động tham gia BHXH, BHYT, BHTN (Mẫu D02-LT) ban hành kèm theo Quyết định 595/QĐ-BHXH của Bảo hiểm xã hội Việt Nam (cập nhật theo văn bản hợp nhất mới nhất, gồm các sửa đổi tại các Quyết định liên quan của BHXH Việt Nam). Mọi thông tin về mức lương căn cứ đóng phải khớp đúng với Hợp đồng lao động đã ký kết.
Bước 2: Nộp hồ sơ qua hệ thống giao dịch điện tử
Doanh nghiệp bắt buộc phải sử dụng chữ ký số hợp lệ để ký và nộp hồ sơ trực tuyến thông qua Cổng thông tin điện tử của Bảo hiểm xã hội Việt Nam hoặc các phần mềm hỗ trợ kê khai (I-VAN). Cơ quan chức năng sẽ trả kết quả thụ lý trong vòng 05 ngày làm việc.
Tại Luật Mai Sơn, chúng tôi tư vấn khách hàng nên kiểm tra kỹ mã số bảo hiểm xã hội của người lao động trước khi bấm gửi. Việc nhập sai mã số cũ sẽ dẫn đến việc hệ thống trả lại hồ sơ, gây chậm trễ tiến độ cấp thẻ y tế cho nhân sự.
Bước 3: Chuyển khoản thanh toán chi phí
Doanh nghiệp thực hiện lệnh chuyển tiền từ tài khoản công ty vào tài khoản chuyên thu của cơ quan Bảo hiểm xã hội cấp huyện nơi quản lý. Nội dung chuyển khoản bắt buộc phải ghi rõ mã đơn vị và diễn giải kỳ thanh toán để hệ thống tự động gạch nợ.
Căn cứ theo điểm a khoản 13 Điều 1 Nghị định 122/2020/NĐ-CP, nếu doanh nghiệp đăng ký ngành nghề kinh doanh chính là nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp và trả lương theo sản phẩm, Quý khách có thể linh hoạt lựa chọn phương thức đóng hàng tháng, 03 tháng một lần hoặc 06 tháng một lần.
3. Kinh Nghiệm Hạch Toán Giá Tiền Mua Bảo Hiểm Y Tế Vào Chi Phí Doanh Nghiệp Hợp Lệ
Hạch toán giá tiền mua bảo hiểm y tế vào chi phí doanh nghiệp hợp lệ đòi hỏi kế toán phải ghi nhận vào Tài khoản 3384 và đảm bảo khoản chi này tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện luật định để được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp.
Căn cứ theo Thông tư 200/2014/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp, tình hình trích và thanh toán bảo hiểm y tế ở đơn vị được phản ánh trực tiếp qua Tài khoản 3384 – Bảo hiểm y tế. Số tiền trích lập phần thuộc trách nhiệm của doanh nghiệp (3 phần trăm) sẽ được hạch toán vào chi phí quản lý doanh nghiệp hoặc chi phí nhân công trực tiếp, trong khi phần 1,5 phần trăm sẽ được khấu trừ thẳng vào lương của người lao động trước khi chi trả.
Sai lầm tử huyệt của 60 phần trăm doanh nghiệp SME là hạch toán chi phí mua bảo hiểm nhân thọ tự nguyện cho nhân sự chủ chốt khi chưa hoàn thành nghĩa vụ đóng bảo hiểm y tế bắt buộc. Cơ quan thuế sẽ xuất toán toàn bộ khoản này khỏi chi phí được trừ, dẫn đến phạt truy thu thuế thu nhập doanh nghiệp cực kỳ nặng nề.
— Luật sư Vũ Hoàng Long, Giám đốc Công ty Luật TNHH Mai Sơn
Bên cạnh đó, theo dữ liệu từ Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật TNDN 67/2025/QH15 (thay NĐ 218/2013) và các văn bản hướng dẫn thi hành, phần chi vượt mức 01 triệu đồng/tháng/người để mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện hoặc bảo hiểm nhân thọ cho người lao động sẽ không được tính vào chi phí được trừ. Hơn nữa, khoản chi này phải được ghi cụ thể điều kiện hưởng tại Hợp đồng lao động hoặc Thỏa ước lao động tập thể.
4. Rủi Ro Pháp Lý Khi Trốn Đóng Hoặc Tính Sai Giá Tiền Mua Bảo Hiểm Y Tế Cho Người Lao Động
Việc tính sai giá tiền mua bảo hiểm y tế hoặc cố tình trốn đóng cho người lao động sẽ dẫn đến mức phạt tiền từ 12 phần trăm đến 15 phần trăm tổng số tiền phải đóng, đồng thời doanh nghiệp buộc phải truy nộp toàn bộ số tiền gốc và tiền lãi chậm nộp theo quy định.
Theo kinh nghiệm xử lý hơn 1.000 vụ việc tranh chấp lao động và thanh tra thuế của Luật Mai Sơn, nhiều chủ doanh nghiệp vẫn mang tâm lý chủ quan, cho rằng việc thỏa thuận trả thẳng tiền bảo hiểm vào lương cho người lao động là hợp pháp. Đây là một nhận thức hoàn toàn sai lầm.
⚠ Cảnh Báo Hậu Quả Pháp Lý Nghiêm Trọng
- Phạt vi phạm hành chính: Hành vi không đóng bảo hiểm y tế cho toàn bộ số người thuộc diện bắt buộc tham gia sẽ bị phạt tiền lên đến 75.000.000 VNĐ đối với tổ chức. Cơ quan chức năng có quyền phong tỏa tài khoản ngân hàng để cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt.
- Rủi ro xuất toán chi phí lương: Khi thanh tra thuế phát hiện doanh nghiệp trả lương nhưng không trích nộp bảo hiểm y tế tương ứng, toàn bộ quỹ lương của những nhân sự đó có nguy cơ cao bị loại khỏi chi phí hợp lý hợp lệ, làm tăng đột biến số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp.
- Bồi thường thiệt hại cho người lao động: Nếu người lao động ốm đau, thai sản hoặc tai nạn lao động trong thời gian doanh nghiệp nợ tiền bảo hiểm, công ty phải tự bỏ ngân sách ra chi trả toàn bộ chi phí khám chữa bệnh và các chế độ trợ cấp tương đương mức mà cơ quan Bảo hiểm xã hội đáng lẽ phải chi trả.
💡 Giải Pháp Tối Ưu Từ Chuyên Gia
Để ngăn chặn triệt để các rủi ro trên, doanh nghiệp cần thường xuyên đối chiếu công nợ Mẫu C12-TS với cơ quan chức năng hàng tháng. Nếu Quý khách không có bộ máy nhân sự chuyên trách, việc sử dụng dịch vụ kế toán và lao động trọn gói của Luật Mai Sơn là phương án an toàn nhất, đảm bảo tính chính xác tuyệt đối và tiết kiệm đến 40 phần trăm chi phí vận hành so với việc duy trì một nhân viên nội bộ.
5. Giải Đáp FAQ Chuyên Sâu Cùng Luật Sư Vũ Hoàng Long
Phần giải đáp FAQ chuyên sâu cung cấp các tư vấn pháp lý trực tiếp từ Luật sư Vũ Hoàng Long, giải quyết triệt để những vướng mắc thực tế của người dân và doanh nghiệp liên quan đến mức đóng, thủ tục và quyền lợi bảo hiểm y tế năm 2026.
1. Công ty tôi đang nợ tiền bảo hiểm xã hội 03 tháng, giờ tôi muốn trích quỹ công ty để mua thêm bảo hiểm sức khỏe tự nguyện cho nhân viên xuất sắc thì khoản này có được tính vào chi phí hợp lý không?
Luật sư Vũ Hoàng Long khẳng định là không. Căn cứ theo quy định pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp (Luật TNDN 67/2025/QH15 và NĐ 320/2025/NĐ-CP), công ty không được tính vào chi phí được trừ đối với các khoản chi mua bảo hiểm tự nguyện nếu chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đóng bảo hiểm bắt buộc cho người lao động (bao gồm cả trường hợp đang nợ tiền). Bạn phải thanh toán dứt điểm khoản nợ 03 tháng kia trước.
2. Tôi làm lao động tự do ở Hà Nội, hộ khẩu gốc ở Nghệ An, tôi muốn biết chính xác giá tiền mua bảo hiểm y tế cho bản thân tôi năm nay là bao nhiêu và mua ở đâu?
Trường hợp của bạn thuộc diện tham gia theo hộ gia đình. Mức đóng cho người thứ nhất là 4,5 phần trăm mức tham chiếu hiện hành do Chính phủ công bố (thay thế lương cơ sở sau cải cách lương 01/07/2024). Bạn không cần về Nghệ An, chỉ cần mang Căn cước công dân gắn chip đến Đại lý thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế tại UBND xã/phường (sau CQĐP 2 cấp theo Luật 72/2025/QH15 hiệu lực 01/07/2025, đã bỏ cấp huyện) hoặc Bưu điện nơi bạn đang tạm trú ở Hà Nội để đăng ký mua trực tiếp.
3. Doanh nghiệp của tôi kinh doanh thủy hải sản và trả lương nhân công theo sản phẩm, chúng tôi có bắt buộc phải đóng tiền bảo hiểm y tế hàng tháng không hay được gom lại đóng một lần?
Theo quy định tại văn bản pháp luật hiện hành, do doanh nghiệp của bạn hoạt động trong lĩnh vực ngư nghiệp và trả lương theo sản phẩm, bạn được quyền ưu tiên lựa chọn 01 trong 03 phương thức đóng: hàng tháng, 03 tháng một lần hoặc 06 tháng một lần. Bạn cần đánh dấu vào phương thức phù hợp khi nộp Tờ khai đăng ký với cơ quan chức năng.
4. Người lao động đang trong thời gian nghỉ thai sản có phải đóng tiền bảo hiểm y tế không?
Trong thời gian người lao động nghỉ việc hưởng chế độ thai sản từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng, cả người lao động và doanh nghiệp đều không phải đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế. Thời gian này, cơ quan Bảo hiểm xã hội sẽ chịu trách nhiệm đóng bảo hiểm y tế cho người lao động, thẻ y tế vẫn có giá trị sử dụng bình thường (căn cứ Luật BHXH 2024 số 41/2024/QH15 và Luật BHYT sửa đổi 51/2024/QH15 hiệu lực 01/07/2025).
5. Tài khoản kế toán nào được sử dụng để phản ánh tình hình trích và thanh toán bảo hiểm y tế tại doanh nghiệp vừa và nhỏ?
Căn cứ theo Hệ thống tài khoản kế toán hiện hành, kế toán viên sử dụng Tài khoản 3384 – Bảo hiểm y tế để hạch toán. Bên Có phản ánh số tiền bảo hiểm y tế phải trích nộp, bên Nợ phản ánh số tiền đã nộp cho cơ quan chức năng. Số dư bên Có thể hiện số tiền bảo hiểm y tế còn phải nộp tính đến cuối kỳ kế toán.
Việc nắm vững các quy định về chi phí an sinh xã hội không chỉ bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động mà còn giúp doanh nghiệp xây dựng nền tảng tài chính vững chắc, miễn nhiễm với các rủi ro phạt bồi thường. Luật Mai Sơn luôn tự hào là điểm tựa pháp lý tin cậy, sẵn sàng đồng hành cùng Quý khách trên con đường phát triển bền vững.
Tài liệu tham khảo
- Thông tư 200/2014/TT-BTC — thuvienphapluat.vn
- Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật TNDN 67/2025/QH15 (thay NĐ 218/2013) — thuvienphapluat.vn
Nguồn tham chiếu được trích từ các văn bản pháp luật và cổng thông tin chính thức. Để được tư vấn cho trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ Luật Mai Sơn.
Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo tại thời điểm đăng tải và có thể thay đổi theo quy định của pháp luật hiện hành. Để được tư vấn chính xác cho trường hợp cụ thể, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Luật sư của chúng tôi. Chúng tôi cam kết bảo mật thông tin và chi phí minh bạch, không phát sinh.