Hướng dẫn thủ tục tách khẩu và làm hộ khẩu mới 2026

Thủ tục tách khẩu và làm hộ khẩu mới là quy trình tách hộ, đăng ký thường trú trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư theo Luật Cư trú 2020. Luật Mai Sơn tư vấn minh bạch – trọn gói – đúng luật.

1. Bản Chất Của Thủ Tục Tách Khẩu Và Làm Hộ Khẩu Mới Theo Luật Cư Trú Hiện Hành

Thủ tục tách khẩu và làm hộ khẩu mới là việc công dân yêu cầu cơ quan Công an cấp xã xóa tên khỏi hộ gia đình cũ và đăng ký thường trú thành một hộ gia đình độc lập trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, căn cứ theo Điều 25 Luật Cư trú 2020.

Từ năm 2023, sổ hộ khẩu giấy đã chính thức bị bãi bỏ hoàn toàn. Do đó, khái niệm làm hộ khẩu mới hiện nay được hiểu là việc cơ quan nhà nước cấp cho công dân một mã số hộ gia đình mới trên hệ thống điện tử. Theo kinh nghiệm xử lý hàng ngàn hồ sơ hành chính của Luật Mai Sơn, việc cập nhật thông tin cư trú kịp thời là điều kiện bắt buộc để thực hiện các giao dịch dân sự, mua bán bất động sản hay đăng ký kinh doanh.

Đặc biệt, căn cứ Nghị quyết số 1656/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của thành phố Hà Nội (áp dụng từ năm 2025), hàng loạt phường mới được thành lập như phường Hoàn Kiếm. Sự thay đổi địa giới hành chính này đòi hỏi người dân phải nắm rõ quy định để chủ động cập nhật thông tin cư trú trên hệ thống.

1.1. Điều kiện tách hộ đối với người có năng lực hành vi dân sự

Người có năng lực hành vi dân sự đầy đủ được quyền tách hộ khi có chỗ ở hợp pháp độc lập, hoặc được chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp đồng ý cho tách hộ bằng văn bản, theo quy định tại Khoản 1 Điều 25 Luật Cư trú 2020.

Điều này có nghĩa là, nếu Quý khách vẫn sống chung nhà với bố mẹ nhưng muốn lập hộ riêng, Quý khách bắt buộc phải có chữ ký xác nhận đồng ý của bố mẹ. Nếu chỗ ở đó là nhà thuê, mượn, ở nhờ, Quý khách phải có thêm sự đồng ý của người cho thuê, cho mượn.

1.2. Các trường hợp pháp luật cấm thực hiện tách hộ khẩu

Pháp luật nghiêm cấm tách hộ đối với các trường hợp chỗ ở đang có tranh chấp, khiếu nại về quyền sở hữu, hoặc chỗ ở nằm trong khu vực bị quy hoạch phải phá dỡ theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Ngoài ra, người dưới 18 tuổi không được tự ý tách hộ trừ trường hợp được cha mẹ đồng ý và có người giám hộ hợp pháp sống cùng. Việc nắm rõ các lệnh cấm này giúp công dân không tốn thời gian nộp hồ sơ vô ích.

2. Hướng Dẫn Chuẩn Bị Hồ Sơ Thực Hiện Thủ Tục Tách Khẩu Và Làm Hộ Khẩu Mới Chuẩn Xác

Hồ sơ thực hiện thủ tục tách khẩu và làm hộ khẩu mới hợp lệ bắt buộc phải có Tờ khai thay đổi thông tin cư trú và các giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp, nộp trực tiếp tại Công an cấp xã hoặc trực tuyến qua Cổng dịch vụ công.

Để hồ sơ được thụ lý ngay lần đầu, Quý khách bắt buộc phải sử dụng Tờ khai thay đổi thông tin cư trú (Mẫu CT01) ban hành kèm theo Thông tư 66/2023/TT-BCA ngày 17/11/2023 của Bộ Công an. Đây là biểu mẫu mới nhất đang có hiệu lực thi hành tính đến năm 2026, thay thế cho các mẫu cũ trước đây.

2.1. Thành phần hồ sơ đối với trường hợp tách hộ cùng chỗ ở hợp pháp

Thành phần hồ sơ tách hộ tại cùng một chỗ ở hợp pháp bao gồm Mẫu CT01 có chữ ký đồng ý của chủ hộ cũ và bản sao chứng thực Căn cước công dân gắn chip của người yêu cầu tách hộ, nộp cho Công an phường hoặc xã sở tại.

Trong Mẫu CT01, tại mục ý kiến của chủ hộ, người chủ hộ hiện tại phải ghi rõ nội dung đồng ý cho tách hộ và ký ghi rõ họ tên. Nếu thiếu chữ ký này, cơ quan Công an sẽ lập tức từ chối giải quyết hồ sơ.

2.2. Thành phần hồ sơ đối với trường hợp chuyển đến chỗ ở mới

Hồ sơ đăng ký thường trú tại chỗ ở mới yêu cầu Mẫu CT01, hợp đồng mua bán hoặc sổ đỏ chứng minh quyền sở hữu nhà ở hợp pháp, và văn bản đồng ý của chủ sở hữu nếu là nhà thuê theo Điều 20 Luật Cư trú 2020.

Trường hợp Quý khách mua nhà chung cư nhưng chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Quý khách có thể sử dụng Hợp đồng mua bán nhà ở ký với chủ đầu tư kèm theo Biên bản bàn giao nhà để làm căn cứ chứng minh chỗ ở hợp pháp.

3. Trình Tự Các Bước Giải Quyết Thủ Tục Tách Khẩu Và Làm Hộ Khẩu Mới Trên Cổng Dịch Vụ Công

Trình tự giải quyết thủ tục tách khẩu và làm hộ khẩu mới gồm 3 bước cơ bản: nộp hồ sơ trực tuyến, cán bộ Công an thẩm định trong 05 đến 07 ngày làm việc, và nhận thông báo kết quả cập nhật trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Theo chủ trương số hóa thủ tục hành chính, Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội khuyến khích người dân thao tác trực tuyến. Dưới đây là quy trình chi tiết được đội ngũ Luật Mai Sơn chuẩn hóa:

4. Phân Tích Rủi Ro Khi Tự Làm Thủ Tục Tách Khẩu Và Làm Hộ Khẩu Mới & Giải Pháp Khắc Phục

Rủi ro phổ biến nhất khi tự làm thủ tục tách khẩu và làm hộ khẩu mới là bị từ chối hồ sơ do khai sai Mẫu CT01, thiếu chữ ký chủ hộ, hoặc chỗ ở đang có tranh chấp pháp lý, dẫn đến mất từ 10 đến 15 ngày làm việc để làm lại.

Việc thao tác trên môi trường điện tử mang lại nhiều tiện ích nhưng cũng là rào cản lớn đối với những người không rành công nghệ. Dưới góc nhìn chuyên môn, Luật sư Vũ Hoàng Long khuyến cáo người dân cần đặc biệt lưu tâm đến các vấn đề pháp lý tiềm ẩn.

Sai lầm kinh điển nhất của 60% người dân khi tự làm thủ tục tách hộ là không kiểm tra tình trạng pháp lý của bất động sản. Nếu căn nhà đang bị ngân hàng phong tỏa hoặc có đơn ngăn chặn giao dịch tại Tòa án, cơ quan Công an sẽ đình chỉ giải quyết hồ sơ cư trú ngay lập tức, bất kể chủ hộ có đồng ý ký đơn hay không.

— Luật sư Vũ Hoàng Long, Giám đốc Công ty Luật TNHH Mai Sơn

5. Giải Đáp FAQ Chuyên Sâu Cùng Luật Sư Vũ Hoàng Long

Phần giải đáp FAQ chuyên sâu cung cấp các câu trả lời trực tiếp mang tính pháp lý thực tiễn cho 5 tình huống phổ biến nhất về cư trú, dựa trên kinh nghiệm tư vấn trực tiếp của Luật sư Vũ Hoàng Long và cộng sự.

1. Tôi vừa mua một căn hộ chung cư tại Hà Nội nhưng chưa có sổ hồng, vậy tôi có thể làm thủ tục tách khẩu và làm hộ khẩu mới về địa chỉ này được không?

Hoàn toàn được. Căn cứ Nghị định 62/2021/NĐ-CP, nếu chưa có Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở (sổ hồng), Quý khách có thể sử dụng Hợp đồng mua bán nhà ở ký kết với chủ đầu tư, kèm theo Biên bản bàn giao căn hộ để làm tài liệu chứng minh chỗ ở hợp pháp khi đăng ký thường trú.

2. Vợ chồng tôi ly hôn, tôi được chia quyền sử dụng một phòng trong nhà chồng cũ. Tôi muốn tách hộ khẩu riêng ngay tại căn nhà đó thì chủ hộ (chồng cũ) không đồng ý ký tên, tôi phải làm sao?

Theo Khoản 1 Điều 25 Luật Cư trú 2020, nếu Quý khách đã được Tòa án chia quyền sở hữu/sử dụng một phần diện tích nhà ở độc lập thông qua Bản án có hiệu lực pháp luật, Quý khách có quyền tách hộ mà không cần sự đồng ý của chồng cũ. Quý khách chỉ cần nộp kèm Bản án ly hôn vào hồ sơ thay cho chữ ký của chủ hộ.

3. Gia đình tôi ở phường Hàng Bạc, nghe nói sắp sáp nhập thành phường Hoàn Kiếm, vậy chúng tôi có phải chủ động đi làm lại thủ tục tách khẩu và làm hộ khẩu mới không?

Căn cứ Nghị quyết 1656/NQ-UBTVQH15, khi thay đổi địa giới hành chính, cơ quan Công an sẽ tự động cập nhật thông tin phường mới (phường Hoàn Kiếm) trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Quý khách không bắt buộc phải chủ động đi làm lại thủ tục, trừ khi Quý khách có nhu cầu xin cấp Giấy xác nhận cư trú mới để thực hiện các giao dịch dân sự khác.

4. Lệ phí thực hiện thủ tục đăng ký thường trú hiện nay là bao nhiêu tiền?

Theo Thông tư 75/2022/TT-BTC, mức thu lệ phí đăng ký thường trú khi công dân nộp hồ sơ trực tiếp tại cơ quan Công an là 20.000 VNĐ/lần. Tuy nhiên, nếu nộp hồ sơ trực tuyến qua Cổng dịch vụ công, mức lệ phí được giảm xuống chỉ còn 10.000 VNĐ/lần nhằm khuyến khích chuyển đổi số.

5. Thời gian giải quyết thủ tục tách hộ theo quy định pháp luật mất bao lâu?

Căn cứ Điều 25 Luật Cư trú 2020, trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ đầy đủ và hợp lệ, cơ quan đăng ký cư trú có trách nhiệm thẩm định, cập nhật thông tin về hộ gia đình mới vào Cơ sở dữ liệu về cư trú và thông báo cho người đăng ký. Nếu từ chối, cơ quan nhà nước phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Tóm lại, việc nắm vững quy định pháp luật về cư trú giúp Quý khách bảo vệ quyền lợi hợp pháp và tránh được những rắc rối hành chính không đáng có. Với kinh nghiệm thực chiến dày dặn, Luật Mai Sơn tự hào là điểm tựa pháp lý vững chắc, sẵn sàng hỗ trợ Quý khách giải quyết mọi vướng mắc một cách an toàn và triệt để nhất.