37 chi phí không được trừ khi tính thuế tndn là danh mục rủi ro trọng yếu mà mọi kế toán và chủ doanh nghiệp cần nắm vững để tối ưu hóa nghĩa vụ thuế. Với cam kết minh bạch – trọn gói – đúng luật, Luật Mai Sơn sẽ giúp bạn nhận diện chính xác các khoản chi bị loại trừ theo Luật TNDN 2025 và Luật GTGT 2024 mới nhất, đảm bảo hồ sơ quyết toán thuế năm 2026 luôn an toàn và chuyên nghiệp.
1. Danh Mục 37 Chi Phí Không Được Trừ Khi Tính Thuế TNDN 2026: Cơ Sở Pháp Lý Và Nguyên Tắc Loại Trừ
37 chi phí không được trừ khi tính thuế tndn là các khoản chi thực tế phát sinh tại doanh nghiệp nhưng không đáp ứng đủ điều kiện về hóa đơn, chứng từ hoặc mục đích sản xuất kinh doanh theo quy định tại Điều 9 Luật Thuế TNDN 2025 (số 67/2025/QH15) hiệu lực từ 01/10/2025 và Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn thi hành (thay thế NĐ 218/2013 và TT 78/2014 cũ).
Theo kinh nghiệm thực tế của chúng tôi, việc phân loại chi phí không chỉ dựa trên bản chất kinh tế mà còn phải tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện định tính và định lượng của pháp luật thuế hiện hành. Cụ thể, một khoản chi chỉ được coi là chi phí được trừ khi thỏa mãn đồng thời 03 điều kiện: (i) thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh; (ii) có đủ hóa đơn điện tử, chứng từ hợp pháp; (iii) có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên (đã bao gồm GTGT) theo Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP (hướng dẫn khoản 2 Điều 14 Luật Thuế GTGT 2024 (số 48/2024/QH15)), hiệu lực từ 01/7/2025 — ngưỡng cũ 20 triệu đã được hạ xuống còn 5 triệu.
| Tiêu chí đối chiếu | Chi phí được trừ | Chi phí không được trừ |
|---|---|---|
| Hóa đơn, chứng từ | Đầy đủ hóa đơn điện tử, hợp pháp theo quy định | Thiếu hóa đơn hoặc hóa đơn bất hợp pháp |
| Mục đích sử dụng | Phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh | Phục vụ mục đích cá nhân, phúc lợi quá định mức |
| Phương thức thanh toán | Chuyển khoản qua ngân hàng/trung gian thanh toán hợp pháp cho giao dịch ≥ 5 triệu | Thanh toán bằng tiền mặt cho giao dịch ≥ 5 triệu (NĐ 181/2025) |
| Định mức quy định | Trong phạm vi định mức của Nhà nước | Vượt định mức (khấu hao, lãi vay, phúc lợi, trang phục) |
Căn cứ Điều 9 Luật Thuế TNDN 2025, các khoản chi như tiền phạt vi phạm hành chính, chi phí bù đắp bằng nguồn kinh phí khác, hoặc phần chi vượt định mức tiêu hao nguyên vật liệu đều bị loại khỏi thu nhập chịu thuế. Việc nắm rõ danh sách này giúp doanh nghiệp tránh được tình trạng bị truy thu thuế và phạt chậm nộp khi cơ quan thuế tiến hành thanh kiểm tra.
2. Quy Trình Rà Soát 37 Chi Phí Không Được Trừ Khi Tính Thuế TNDN Để Quyết Toán An Toàn 2026
Quy trình rà soát 37 chi phí không được trừ khi tính thuế tndn là bước kiểm soát nội bộ bắt buộc nhằm tách biệt giữa chi phí kế toán và chi phí tính thuế theo quy định tại Thông tư 200/2014/TT-BTC. Tại Luật Mai Sơn, chúng tôi thực hiện quy trình này qua 3 bước chuẩn hóa để đảm bảo số liệu trên tờ khai quyết toán thuế TNDN (Mẫu số 03/TNDN) là chính xác tuyệt đối.
Bước 1: Tập hợp và phân loại chứng từ kế toán
Kế toán tập hợp toàn bộ hóa đơn điện tử, chứng từ phát sinh trong kỳ tính thuế, thực hiện đối chiếu với sổ cái các tài khoản chi phí (621, 622, 627, 641, 642) để nhận diện các khoản chi có rủi ro bị loại trừ.
Trong bước này, cần đặc biệt lưu ý: theo Luật GTGT 2024 và Nghị định 181/2025/NĐ-CP hiệu lực 01/7/2025, giao dịch mua hàng hóa, dịch vụ từ 5 triệu đồng trở lên (đã bao gồm GTGT) phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừ thuế GTGT và tính vào chi phí TNDN được trừ. Ngưỡng cũ 20 triệu đã được hạ xuống còn 5 triệu.
Bước 2: Kiểm tra tính hợp lệ của các khoản chi đặc thù
Thực hiện kiểm tra các khoản chi dễ sai phạm như: khấu hao TSCĐ không đúng quy định, lãi vay vốn điều lệ còn thiếu, các khoản chi phúc lợi nhân viên vượt mức 01 tháng lương bình quân thực tế.
Theo Thông tư 45/2013/TT-BTC (sửa đổi bởi Thông tư 30/2025/TT-BTC, hợp nhất tại VBHN 12/VBHN-BTC năm 2025) và Nghị định 320/2025/NĐ-CP, nếu doanh nghiệp trích khấu hao nhanh vượt quá 02 lần mức khấu hao theo phương pháp đường thẳng mà không đảm bảo có lãi, phần vượt này sẽ thuộc nhóm chi phí không được trừ.
Bước 3: Lập bảng kê điều chỉnh tăng thu nhập chịu thuế
Tổng hợp các khoản chi phí không đáp ứng điều kiện vào chỉ tiêu B4 trên tờ khai quyết toán thuế TNDN (Mẫu 03/TNDN ban hành kèm Thông tư 80/2021/TT-BTC) để điều chỉnh tăng lợi nhuận tính thuế.
Việc lập bảng kê này giúp doanh nghiệp minh bạch hóa các khoản chi phí đã hạch toán vào sổ sách kế toán nhưng bị loại trừ khi quyết toán thuế, tránh rủi ro bị cơ quan thuế ấn định thuế.
3. Bí Kíp Thực Chiến Để Tối Ưu 37 Chi Phí Không Được Trừ Khi Tính Thuế TNDN Cho Doanh Nghiệp 2026
Để giảm thiểu số lượng các khoản nằm trong danh sách 37 chi phí không được trừ khi tính thuế tndn, doanh nghiệp cần có chiến lược quản trị chứng từ sắc bén ngay từ khâu phát sinh. Sau khi phân tích dữ liệu từ hàng trăm kỳ quyết toán thuế, Luật Mai Sơn nhận thấy phần lớn sai sót không đến từ việc thiếu chi phí mà đến từ việc thiếu hồ sơ chứng minh tính hợp lý của chi phí đó.
Sai lầm phổ biến nhất của 85% doanh nghiệp từ 01/7/2025 là vẫn áp dụng tư duy cũ “trên 20 triệu mới phải chuyển khoản”. Luật GTGT 2024 và Nghị định 181/2025/NĐ-CP đã hạ ngưỡng xuống còn 5 triệu — giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên (đã bao gồm GTGT) phải chuyển khoản mới được khấu trừ. Đây là nguyên nhân hàng đầu khiến chi phí bị bóc tách khi thanh tra.
— Luật sư Vũ Hoàng Long, Giám đốc Công ty Luật TNHH Mai Sơn
Một mẹo thực chiến quan trọng đối với các khoản chi như quảng cáo, tiếp thị hay tiếp tân là phải đảm bảo có đầy đủ hợp đồng, biên bản nghiệm thu và hình ảnh minh họa. Mặc dù Luật Thuế TNDN hiện hành đã dỡ bỏ trần chi phí quảng cáo 15% (từ 01/01/2015 theo Luật số 71/2014/QH13) và Luật TNDN 2025 cũng không tái lập, nhưng tính hợp lý và liên quan vẫn là tiêu chí hàng đầu mà chuyên viên thuế kiểm tra.
Đối với chi phí tiền lương, Luật sư Vũ Hoàng Long khuyến cáo doanh nghiệp phải ghi cụ thể điều kiện hưởng và mức hưởng trong Hợp đồng lao động hoặc Thỏa ước lao động tập thể. Nếu chỉ ghi chung chung là thưởng theo kết quả kinh doanh mà không có quy chế thưởng cụ thể, khoản chi này rất dễ bị đưa vào nhóm chi phí không được trừ.
4. Phân Tích Rủi Ro Pháp Lý Khi Hạch Toán Sai 37 Chi Phí Không Được Trừ Khi Tính Thuế TNDN 2026
Việc cố tình hoặc vô ý đưa các khoản trong danh mục 37 chi phí không được trừ khi tính thuế tndn vào chi phí hợp lý sẽ dẫn đến những hậu quả tài chính nặng nề. Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi NĐ 310/2025/NĐ-CP), hành vi khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp sẽ bị phạt 20% số tiền thuế khai thiếu, kèm theo tiền chậm nộp 0,03%/ngày (khoản 2 Điều 59 Luật QLT 2019).
⚠ Cảnh Báo Các Rủi Ro Trọng Yếu Khi Quyết Toán Thuế 2026
- Rủi ro thanh toán tiền mặt cho giao dịch ≥ 5 triệu: Từ 01/7/2025 (NĐ 181/2025/NĐ-CP), giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ chuyển khoản. Vi phạm sẽ bị loại toàn bộ khấu trừ GTGT đầu vào và chi phí TNDN.
- Rủi ro từ hóa đơn của doanh nghiệp bỏ trốn: Nếu doanh nghiệp sử dụng hóa đơn của các đơn vị đã ngừng hoạt động hoặc bỏ trốn khỏi địa chỉ kinh doanh, toàn bộ chi phí này sẽ bị loại và doanh nghiệp có thể bị điều tra về hành vi trốn thuế.
- Rủi ro lãi vay vượt mức (giao dịch liên kết): Theo Điều 16 Nghị định 132/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 20/2025/NĐ-CP), đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết, tổng chi phí lãi vay được trừ không quá 30% tổng EBITDA. Việc không kiểm soát chỉ số này sẽ khiến một lượng lớn chi phí lãi vay bị loại bỏ.
- Rủi ro từ chi phí không tương ứng doanh thu: Các khoản chi phát sinh nhưng không tạo ra thu nhập trong kỳ hoặc không chứng minh được sự liên quan đến hoạt động tạo ra doanh thu sẽ bị chuyên viên thuế bác bỏ ngay lập tức.
Tại Luật Mai Sơn, chúng tôi không chỉ giúp Quý khách nhận diện rủi ro mà còn đưa ra các giải pháp khắc phục triệt để như: hoàn thiện bộ hồ sơ hoàn thuế, giải trình biến động chi phí và tối ưu hóa cấu trúc vốn để chi phí lãi vay luôn nằm trong ngưỡng an toàn pháp lý.
5. Giải Đáp FAQ Chuyên Sâu Cùng Luật Sư Vũ Hoàng Long
1. Chúng tôi lỡ thanh toán hóa đơn 25 triệu bằng tiền mặt sau ngày 01/7/2025 thì có cách nào để cứu vãn khoản chi phí này không?
Theo Luật Thuế GTGT 2024 và Nghị định 181/2025/NĐ-CP hiệu lực từ 01/7/2025, giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên (đã bao gồm GTGT, giảm từ ngưỡng cũ 20 triệu) phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừ GTGT đầu vào và tính chi phí TNDN. Nếu đã lỡ thanh toán tiền mặt, bạn nên liên hệ với nhà cung cấp để thực hiện thủ tục: (i) trả lại tiền mặt thực tế; (ii) thực hiện chuyển khoản qua tài khoản ngân hàng hai bên; (iii) lưu giữ sao kê làm chứng từ chứng minh. Việc này phải thực hiện trước thời điểm cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra tại trụ sở để đảm bảo tính hợp pháp của chứng từ thanh toán.
2. Công ty tôi muốn chi tiền nghỉ mát cho nhân viên thì mức chi bao nhiêu là hợp lý để không bị loại?
Theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật TNDN 2025, các khoản chi có tính chất phúc lợi trực tiếp cho người lao động (như nghỉ mát, hiếu hỷ, hỗ trợ học tập…) được tính vào chi phí được trừ nếu tổng số chi không quá 01 tháng lương bình quân thực tế thực hiện trong năm tính thuế của doanh nghiệp. Bạn cần chuẩn bị đầy đủ danh sách nhân viên tham gia, hợp đồng với đơn vị lữ hành, hóa đơn điện tử và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để chứng minh khoản chi này là thực tế và hợp lệ.
3. Tôi là chủ công ty TNHH Một thành viên, lương của tôi có được tính vào chi phí được trừ không?
Không. Căn cứ Điều 9 Luật Thuế TNDN 2025, tiền lương, tiền công của chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ công ty TNHH một thành viên (do một cá nhân làm chủ) sẽ không được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN, bất kể chủ doanh nghiệp có trực tiếp điều hành hay không. Tuy nhiên, các khoản chi phí khác như bảo hiểm bắt buộc, công tác phí phục vụ hoạt động kinh doanh có đầy đủ chứng từ và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt vẫn có thể được khấu trừ.
4. Chi phí lãi vay đối với phần vốn điều lệ còn thiếu được xử lý như thế nào?
Trường hợp doanh nghiệp chưa góp đủ vốn điều lệ theo tiến độ ghi trong giấy phép đăng ký kinh doanh, phần chi trả lãi tiền vay tương ứng với phần vốn điều lệ còn thiếu sẽ không được tính vào chi phí được trừ. Ví dụ: vốn điều lệ đăng ký 10 tỷ, thực góp 6 tỷ, thì lãi vay của khoản vay 4 tỷ tương ứng với phần thiếu sẽ bị loại bỏ hoàn toàn khi quyết toán thuế TNDN.
5. Các khoản tiền phạt vi phạm hợp đồng kinh tế có bị coi là chi phí không được trừ không?
Cần phân biệt rõ: Tiền phạt vi phạm hành chính (phạt thuế, phạt giao thông, phạt vi phạm hành chính khác) chắc chắn KHÔNG được trừ. Tuy nhiên, tiền phạt vi phạm hợp đồng kinh tế do vi phạm các điều khoản thương mại giữa hai bên doanh nghiệp thì ĐƯỢC tính vào chi phí được trừ, với điều kiện khoản chi này có đầy đủ hợp đồng, biên bản phạt, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt và hóa đơn điện tử hợp lệ. Đồng thời, doanh nghiệp phải thực hiện bù trừ giữa số tiền phạt thu được và số tiền phạt phải trả trước khi tính vào thu nhập chịu thuế.
Kết Luận: Việc quản trị 37 chi phí không được trừ khi tính thuế tndn năm 2026 đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về cả kế toán và luật thuế mới (Luật TNDN 2025, Luật GTGT 2024, NĐ 320/2025). Luật Mai Sơn tự hào là điểm tựa pháp lý vững chắc, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí và phát triển bền vững trong môi trường pháp lý ngày càng chặt chẽ.
Tài liệu tham khảo
- Luật Thuế TNDN 2025 (số 67/2025/QH15) — thuvienphapluat.vn
- Nghị định 320/2025/NĐ-CP — thuvienphapluat.vn
- Nghị định 181/2025/NĐ-CP — thuvienphapluat.vn
- Luật Thuế GTGT 2024 (số 48/2024/QH15) — thuvienphapluat.vn
- Thông tư 200/2014/TT-BTC — thuvienphapluat.vn
- Thông tư 80/2021/TT-BTC — thuvienphapluat.vn
- Luật số 71/2014/QH13 — thuvienphapluat.vn
- Nghị định 125/2020/NĐ-CP — thuvienphapluat.vn
- NĐ 310/2025/NĐ-CP — thuvienphapluat.vn
Nguồn tham chiếu được trích từ các văn bản pháp luật và cổng thông tin chính thức. Để được tư vấn cho trường hợp cụ thể, vui lòng liên hệ Luật Mai Sơn.
Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo tại thời điểm đăng tải và có thể thay đổi theo quy định của pháp luật hiện hành. Để được tư vấn chính xác cho trường hợp cụ thể, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp với Luật sư của chúng tôi. Chúng tôi cam kết bảo mật thông tin và chi phí minh bạch, không phát sinh.