Hướng Dẫn Thủ Tục Thành Lập Công Ty Kiến Trúc Chi Tiết

Thành lập công ty kiến trúc là thủ tục đăng ký doanh nghiệp mã ngành 7110, đáp ứng điều kiện chứng chỉ hành nghề kiến trúc sư theo Luật Kiến trúc. Luật Mai Sơn tư vấn hồ sơ, cam kết minh bạch – trọn gói – đúng luật.

1. Thành Lập Công Ty Kiến Trúc Cần Đáp Ứng Điều Kiện Pháp Lý Gì Theo Quy Định Mới Nhất?

Thành lập công ty kiến trúc là thủ tục hành chính đăng ký doanh nghiệp tại Phòng ĐKKD – Sở Tài chính cấp tỉnh (trước đây là Sở KH&ĐT, sau CQĐP 2 cấp 01/7/2025), yêu cầu người đứng đầu hoặc nhân sự chủ chốt phải có Chứng chỉ hành nghề kiến trúc theo quy định tại Điều 33 Luật Kiến trúc 2019 và Luật Doanh nghiệp 2020 (sửa đổi bởi Luật 76/2025/QH15).

Dưới góc độ chuyên môn, hoạt động thiết kế kiến trúc thuộc nhóm ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Căn cứ theo Quyết định 27/2018/QĐ-TTg ban hành Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam, doanh nghiệp phải đăng ký mã ngành 7110 đối với Hoạt động kiến trúc và tư vấn kỹ thuật có liên quan. Để được phép hoạt động thực tế sau khi có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, tổ chức phải xin cấp Chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng theo quy định của Bộ Xây dựng.

Việc lựa chọn loại hình doanh nghiệp ban đầu sẽ quyết định cơ cấu quản trị và khả năng huy động vốn của công ty kiến trúc. Dưới đây là bảng so sánh chi tiết các loại hình phổ biến nhất năm 2026:

Tiêu chí	Công ty TNHH 1 Thành viên	Công ty TNHH 2 Thành viên trở lên	Công ty Cổ phần
Số lượng thành viên	01 cá nhân/tổ chức	02 đến 50 thành viên	Tối thiểu 03 cổ đông, không giới hạn tối đa
Cơ cấu vốn	Chủ sở hữu góp 100% vốn	Các thành viên thỏa thuận tỷ lệ góp vốn	Vốn chia thành các cổ phần bằng nhau
Khả năng huy động vốn	Thấp (Không được phát hành cổ phiếu)	Trung bình (Được phát hành trái phiếu)	Rất cao (Phát hành cổ phiếu, trái phiếu)
Bản chất pháp lý	Chịu trách nhiệm trong phạm vi vốn điều lệ	Chịu trách nhiệm trong phạm vi vốn đã góp	Chịu trách nhiệm trong phạm vi vốn cổ phần

2. Trình Tự, Thủ Tục Thành Lập Công Ty Kiến Trúc: Lộ Trình Chuẩn Hóa Từ Sở Kế Hoạch Và Đầu Tư

Thủ tục thành lập công ty kiến trúc bao gồm 4 bước cơ bản, kéo dài từ 3 đến 5 ngày làm việc, bắt đầu từ việc nộp hồ sơ hợp lệ tại Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Phòng ĐKKD – Sở Tài chính cấp tỉnh tỉnh/thành phố nơi doanh nghiệp dự định đặt trụ sở chính.

Để giúp Quý khách không bị bỡ ngỡ trước các quy định hành chính phức tạp, Luật Mai Sơn sơ đồ hóa quy trình đăng ký kinh doanh thành các bước chuẩn hóa theo chuẩn mực của Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp:

3. Kinh Nghiệm Thành Lập Công Ty Kiến Trúc Thực Chiến Giúp Tối Ưu Thuế Và Chi Phí Vận Hành

Kinh nghiệm thành lập công ty kiến trúc hiệu quả là đăng ký chính xác mã ngành 7110, thiết lập mức vốn điều lệ phù hợp với quy mô hợp đồng dự kiến, thường từ 1 đến 5 tỷ VNĐ, để tạo uy tín với chủ đầu tư (lưu ý: lệ phí môn bài đã được bãi bỏ với doanh nghiệp từ 01/01/2026 theo NQ 198/2025/QH15).

Dựa trên dữ liệu thực hiện hàng trăm dự án tư vấn doanh nghiệp tại Luật Mai Sơn, chúng tôi nhận thấy sự chuẩn bị kỹ lưỡng về cơ cấu vốn và nhân sự ngay từ đầu sẽ giúp các kiến trúc sư tránh được những rắc rối pháp lý tốn kém về sau.

3.1. Lựa chọn mã ngành nghề kinh doanh chuẩn xác

Mã ngành nghề kinh doanh cốt lõi cho công ty kiến trúc là 7110 thuộc Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam, cho phép doanh nghiệp thực hiện thiết kế kiến trúc, quy hoạch đô thị và giám sát thi công công trình dân dụng.

Bên cạnh mã ngành chính, Quý khách nên đăng ký bao vây thêm các mã ngành liên quan như: 4100 (Xây dựng nhà các loại), 4330 (Hoàn thiện công trình xây dựng), 7410 (Hoạt động thiết kế chuyên dụng – thiết kế nội thất). Việc đăng ký rộng ngay từ đầu không làm phát sinh thêm chi phí nhưng giúp doanh nghiệp linh hoạt mở rộng dịch vụ thi công trọn gói chìa khóa trao tay trong tương lai mà không phải làm thủ tục thay đổi giấy phép.

3.2. Chiến lược kê khai vốn điều lệ an toàn

Vốn điều lệ là tổng giá trị tài sản do các thành viên cam kết góp trong 90 ngày kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Lưu ý: Từ 01/01/2026, lệ phí môn bài đã được bãi bỏ đối với doanh nghiệp theo Nghị quyết 198/2025/QH15 nên doanh nghiệp không còn phải nộp lệ phí môn bài hằng năm (trước đây áp dụng mức 2.000.000 VNĐ/năm với vốn điều lệ từ 10 tỷ VNĐ trở xuống theo Nghị định 139/2016/NĐ-CP — nội dung này chỉ mang tính tham khảo lịch sử).

Pháp luật không quy định mức vốn tối thiểu đối với ngành nghề kiến trúc. Tuy nhiên, vốn điều lệ thể hiện năng lực tài chính của nhà thầu thiết kế. Nếu để quá thấp (ví dụ 50 triệu VNĐ), công ty sẽ khó thuyết phục các chủ đầu tư lớn ký hợp đồng. Ngược lại, nếu kê khai ảo hàng chục tỷ đồng, rủi ro pháp lý là vô cùng lớn.

Sai lầm chí mạng của 80% kiến trúc sư khi mở công ty là đăng ký vốn điều lệ quá cao so với năng lực tài chính thực tế. Khi không góp đủ vốn trong 90 ngày theo Luật Doanh nghiệp 2020, doanh nghiệp không chỉ đối mặt mức phạt hành chính lên đến 100 triệu VNĐ mà còn chịu rủi ro bồi thường bằng tài sản cá nhân khi xảy ra sự cố công trình.

— Luật sư Vũ Hoàng Long, Giám đốc Công ty Luật TNHH Mai Sơn

4. Nhận Diện 3 Rủi Ro Pháp Lý Trọng Yếu Khi Tự Làm Hồ Sơ Thành Lập Công Ty Kiến Trúc

Tự làm hồ sơ thành lập công ty kiến trúc tiềm ẩn rủi ro bị cơ quan nhà nước từ chối cấp phép do sai sót biểu mẫu, thiếu chứng chỉ hành nghề đối với ngành nghề kinh doanh có điều kiện, hoặc vi phạm nghiêm trọng quy định về đặt tên doanh nghiệp gây nhầm lẫn.

Nhiều kiến trúc sư có tư duy logic xuất sắc trong bản vẽ nhưng lại gặp khó khăn khi đối mặt với ngôn ngữ pháp lý khô khan. Dưới đây là những cạm bẫy kinh điển mà đội ngũ chuyên viên pháp lý của Luật Mai Sơn thường xuyên phải khắc phục cho khách hàng tự làm hỏng hồ sơ:

5. Giải Đáp FAQ Chuyên Sâu Cùng Luật Sư Vũ Hoàng Long

Phần giải đáp FAQ chuyên sâu cung cấp các tư vấn pháp lý trực tiếp từ Luật sư Vũ Hoàng Long, giải quyết triệt để 5 vướng mắc thực tế phổ biến nhất của các kiến trúc sư khi khởi nghiệp và vận hành doanh nghiệp thiết kế tại Việt Nam.

1. Tôi là kiến trúc sư mới ra trường, chưa có chứng chỉ hành nghề thì có được đứng tên mở công ty kiến trúc không?

Theo Luật Doanh nghiệp 2020, bất kỳ cá nhân nào không thuộc trường hợp bị cấm đều có quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp. Do đó, bạn hoàn toàn được phép đứng tên làm Giám đốc, Người đại diện theo pháp luật. Tuy nhiên, để công ty được phép ký kết hợp đồng thiết kế kiến trúc hợp pháp, bạn bắt buộc phải tuyển dụng nhân sự (kỹ sư, kiến trúc sư chủ trì) đã có Chứng chỉ hành nghề kiến trúc để đáp ứng điều kiện xin cấp Chứng chỉ năng lực tổ chức.

2. Nhóm chúng tôi có 3 người cùng góp vốn mở văn phòng thiết kế nội thất và kiến trúc, nên chọn loại hình công ty nào để tránh cãi vã về sau?

Với nhóm 3 người sáng lập, loại hình Công ty Trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên là lựa chọn an toàn và khôn ngoan nhất. Khác với công ty cổ phần cho phép tự do chuyển nhượng cổ phần sau 3 năm, công ty TNHH có cơ chế kiểm soát người lạ xâm nhập rất chặt chẽ. Khi một người muốn bán phần vốn góp, họ bắt buộc phải chào bán cho 2 người còn lại trước tiên. Điều này giúp bảo vệ chất xám và định hướng nghệ thuật cốt lõi của studio thiết kế.

3. Công ty tôi định thuê chung cư làm trụ sở văn phòng thiết kế thì có vi phạm luật không?

Việc sử dụng căn hộ chung cư có mục đích để ở làm trụ sở công ty là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm tuyệt đối theo Điều 6 Luật Nhà ở. Nếu cố tình đăng ký, Phòng ĐKKD – Sở Tài chính cấp tỉnh sẽ từ chối hồ sơ. Nếu lách luật bằng cách đăng ký địa chỉ ảo nhưng hoạt động thực tế tại chung cư, công ty sẽ bị phạt hành chính và bị cơ quan thuế khóa mã số thuế. Bạn chỉ được phép thuê các căn hộ thuộc phần diện tích thương mại (shophouse, officetel) của tòa nhà chung cư.

4. Quy định về thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp đối với công ty kiến trúc năm 2026 là bao nhiêu?

Hiện tại, mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) phổ thông áp dụng cho các công ty hoạt động trong lĩnh vực kiến trúc, tư vấn thiết kế là 20% tính trên tổng lợi nhuận thuần trong năm tài chính. Các chi phí hợp lý như lương nhân viên, mua sắm phần mềm thiết kế bản quyền (AutoCAD, SketchUp), chi phí thuê văn phòng sẽ được trừ đi trước khi tính thuế nếu có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ.

5. Hồ sơ xin cấp Chứng chỉ năng lực hoạt động xây dựng cho tổ chức thiết kế kiến trúc gồm những gì?

Để xin cấp chứng chỉ năng lực hạng II hoặc hạng III, công ty cần chuẩn bị: Đơn đề nghị cấp chứng chỉ năng lực; Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp; Bản kê khai danh sách nhân sự chủ chốt kèm theo bản sao Chứng chỉ hành nghề kiến trúc của các cá nhân này; Bản sao hợp đồng lao động của nhân sự; và các hợp đồng kinh tế, biên bản nghiệm thu công trình tiêu biểu mà công ty đã thực hiện (nếu xin nâng hạng). Thời gian giải quyết tại Sở Xây dựng thường kéo dài từ 15 đến 20 ngày làm việc.

Tuân thủ đúng quy định khi thành lập công ty kiến trúc không chỉ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro phạt hành chính mà còn tạo bệ phóng vững chắc để đấu thầu các dự án quy mô lớn. Hãy để Luật Mai Sơn trở thành điểm tựa pháp lý tin cậy, bảo vệ tối đa quyền lợi và đồng hành cùng sự phát triển thịnh vượng của Quý khách.